پاسخ حقوقی
مطابق ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی، هرگاه ادامه زندگی مشترک موجب عسر و حرج زوجه باشد، زن می‌تواند به دادگاه مراجعه و تقاضای طلاق کند.
در تبصره این ماده، عسر و حرج به وضعیتی تعریف شده است که ادامه زندگی را برای زن با مشقت همراه کرده و تحمل آن دشوار باشد.
قانون‌گذار چند نمونه از مواردی را که در صورت احراز توسط دادگاه می‌توانند از مصادیق عسر و حرج محسوب شوند، بیان کرده است:
- ۱. ترک زندگی خانوادگی توسط شوهر حداقل شش ماه متوالی یا نه ماه متناوب در مدت یک سال، بدون عذر موجه.
- ۲. اعتیاد شوهر به یکی از انواع مواد مخدر یا ابتلای او به مشروبات الکلی، به‌گونه‌ای که به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد کند و شوهر از ترک آن امتناع کند یا امکان الزام او به ترک وجود نداشته باشد.
- ۳. محکومیت قطعی شوهر به حبس پنج سال یا بیشتر.
- ۴. ضرب و شتم یا هرگونه سوءرفتار مستمر شوهر که با توجه به وضعیت زوجه قابل تحمل نباشد.
- ۵. ابتلای شوهر به بیماری‌های صعب‌العلاج روانی یا جسمی یا هر عارضه صعب‌العلاج دیگری که زندگی مشترک را مختل کند.
این موارد محدودکننده تمام مصادیق عسر و حرج نیستند. دادگاه می‌تواند با توجه به شرایط خاص پرونده و ادله ارائه‌شده، وضعیت‌های دیگری را نیز بررسی کند.
چگونه عسر و حرج را اثبات کنیم؟
اثبات عسر و حرج به نوع ادعا بستگی دارد. از جمله مدارکی که ممکن است در پرونده مورد استفاده قرار گیرند:
- گزارش پزشکی قانونی.
- گزارش کلانتری و مراجع انتظامی.
- آرای قطعی دادگاه.
- شهادت شهود، در صورت وجود شرایط قانونی.
- مدارک پزشکی و درمانی.
- پیام‌ها و مکاتبات قابل استناد.
- اسناد مربوط به ترک زندگی خانوادگی.
- گزارش مددکاری یا سایر مدارک مرتبط.
صرف ادعای وجود عسر و حرج برای صدور حکم کافی نیست و دادگاه باید شرایط پرونده را بررسی کند.
منابع قانونی و مستندات
ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی و تبصره آن.
ماده ۱۱۳۳ قانون مدنی.
ماده ۲۶ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱.
پیش از اقدام، متن رسمی و به‌روز مواد قانونی و رویهٔ قضایی مرتبط با پروندهٔ خودتان بررسی شود.