دو راه مطالبهٔ مهریه
۱. اجرای ثبت
اگر ازدواج در دفترخانهٔ رسمی ثبت شده باشد، سند ازدواج خودش سند لازمالاجراست. زن از همان دفترخانه یا ادارهٔ ثبت درخواست صدور اجرائیه میکند و بدون دادرسی، اموالی از شوهر که شناسایی شده توقیف میشود. این راه وقتی مفید است که اموال شوهر مشخص باشد: خانه، خودرو، حساب بانکی یا حقوق.
۲. دادگاه خانواده
با تقدیم دادخواست مطالبهٔ مهریه، دادگاه رسیدگی میکند. در این مسیر امکان «تأمین خواسته» (توقیف اموال پیش از حکم) هم وجود دارد. وقتی اموال شوهر شناختهشده نیست، یا شوهر ادعای اعسار خواهد کرد، این مسیر اهمیت پیدا میکند.
مهریه به نرخ روز
اگر مهریه وجه نقد (پول رایج) باشد، طبق تبصرهٔ مادهٔ ۱۰۸۲ قانون مدنی به نرخ روز و بر اساس شاخص تورم بانک مرکزی محاسبه میشود. یعنی مهریهای که سالها پیش تعیین شده، امروز با ارزش امروزی مطالبه میشود.
قاعدهٔ ۱۱۰ سکه
طبق قانون حمایت خانواده، برای مهریه تا ۱۱۰ سکه، در صورت نپرداختن و ثابت نشدن اعسار، بازداشت شوهر ممکن است. برای بیش از ۱۱۰ سکه، وصول مقدار اضافه فقط به توانایی مالی شوهر بستگی دارد و برای آن بازداشت نمیشود.
اعسار و قسطبندی
شوهر میتواند ادعا کند توانایی پرداخت یکجای مهریه را ندارد (دعوای اعسار). اگر دادگاه بپذیرد، معمولاً یک پیشقسط و اقساط ماهانه تعیین میکند. زن میتواند در این دعوا دفاع کند؛ مثلاً با معرفی اموال شوهر یا نشان دادن درآمد واقعی او.
ممنوعالخروجی
در جریان مطالبهٔ مهریه، زن میتواند درخواست کند شوهر تا پرداخت، ممنوعالخروج از کشور شود.
نکتههای مهم
- مهریه با گذشت زمان از بین نمیرود و پس از فوت شوهر هم از ترکه قابل مطالبه است.
- پیش از شروع، اموال شوهر را تا جای ممکن شناسایی کنید؛ این مهمترین عامل سرعت وصول است.
- دو مسیر ثبت و دادگاه قواعد متفاوتی دارند؛ شروع از راه نادرست ممکن است ماهها وقت بگیرد.
مبنای قانونی: مادهٔ ۱۰۸۲ قانون مدنی و تبصرهٔ آن، قانون حمایت خانواده (۱۳۹۱) و قانون نحوهٔ اجرای محکومیتهای مالی.
پرسشهای رایج
مهریه را از راه اجرای ثبت بگیرم یا دادگاه؟
اگر اموال شوهر مشخص است و سند ازدواج رسمی دارید، اجرای ثبت معمولاً سریعتر است. اگر اموال شناختهشده نیست یا شوهر ادعای اعسار دارد، دادگاه مناسبتر است. انتخاب به شرایط پرونده بستگی دارد.
آیا برای مهریهی بیش از ۱۱۰ سکه، شوهر بازداشت میشود؟
نه. طبق قانون حمایت خانواده، بازداشت فقط برای مهریه تا ۱۱۰ سکه ممکن است و وصول مقدار بیشتر به توانایی مالی شوهر بستگی دارد.
مهریهٔ پول نقد چطور به نرخ روز حساب میشود؟
طبق تبصرهٔ مادهٔ ۱۰۸۲ قانون مدنی، مهریهٔ وجه رایج بر اساس شاخص تورم بانک مرکزی، از سال عقد تا زمان پرداخت محاسبه میشود.
وضعیت شما را بررسی کنیم
هر پرونده شرایط خودش را دارد. یک تماس کوتاه کافی است تا بدانید چه راههایی پیش رویتان است.