پاسخ حقوقی
در این وضعیت، زن ممکن است هم‌زمان دو عنوان حقوقی داشته باشد: طلبکار بابت مهریه و وارث شوهر.
آیا مهریه زن پس از فوت شوهر قابل مطالبه است؟
بله. مطابق ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی، زن به مجرد وقوع عقد مالک مهریه می‌شود.
اگر شوهر پیش از پرداخت مهریه فوت کند، اصل دین باقی می‌ماند و زن می‌تواند برای دریافت آن از ترکه متوفی اقدام کند.
آیا مهریه پیش از تقسیم ارث باید پرداخت شود؟
مطابق مواد ۸۶۸ و ۸۶۹ قانون مدنی، مالکیت ورثه نسبت به ترکه پس از پرداخت حقوق و دیونی که به ترکه تعلق گرفته است مستقر می‌شود.
بنابراین، دیون متوفی از جمله مهریه باید با رعایت ترتیب قانونی پرداخت دیون بررسی شود و ورثه نمی‌توانند بدون توجه به حقوق طلبکاران، ترکه را آزادانه میان خود تقسیم کنند.
آیا زن می‌تواند مهریه را از اموال شخصی پدرشوهر یا فرزندان مطالبه کند؟
اصل بر این است که بدهی مهریه بر عهده شوهر است و پس از فوت او از ترکه پرداخت می‌شود.
ورثه صرفاً به دلیل وارث بودن، مسئول پرداخت بدهی متوفی از اموال شخصی خود نیستند؛ مسئولیت پرداخت از محل ترکه و در حدود مقررات مربوط بررسی می‌شود.
البته اگر شخص دیگری مستقلاً پرداخت مهریه را ضمانت کرده باشد، وضعیت او باید بر اساس سند و قواعد ضمان بررسی شود.
اگر مهریه زن سکه باشد، پس از فوت شوهر چگونه محاسبه می‌شود؟
اگر مهریه تعداد مشخصی سکه باشد، اصل بر مطالبه همان تعداد سکه مقرر در عقدنامه است.
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۱/۲۹۲ اداره کل حقوقی قوه قضاییه نیز بیان می‌کند که تبصره ماده ۱۰۸۲ درباره تعدیل مهریه وجه رایج است و در فرض مهریه سکه‌ای، اصل بر پرداخت همان تعداد سکه از محل ترکه است.
اگر تحویل عین سکه‌ها ممکن نباشد و حکم به پرداخت معادل قیمت اجرا شود، موضوع قیمت روز پرداخت مطابق شرایط بیان‌شده در نظریه بررسی می‌شود.
اگر مهریه وجه نقد باشد، تاریخ محاسبه چه زمانی است؟
در مهریه وجه رایج، ماده ۳ آیین‌نامه اجرایی تبصره ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی، در موارد پرداخت از ترکه زوج متوفی، تاریخ فوت را مبنای محاسبه قرار داده است.
بنابراین، باید میان مهریه وجه نقد و مهریه سکه‌ای تفاوت گذاشت.
نتیجه‌گیری
فوت شوهر موجب سقوط مهریه نمی‌شود. زن می‌تواند طلب مهریه را از ترکه مطالبه کند و هم‌زمان، در صورت وجود شرایط قانونی، از سهم‌الارث خود نیز بهره‌مند شود.
منابع قانونی و مستندات
ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی.
مواد ۸۶۷ تا ۸۷۰ قانون مدنی.
ماده ۳ آیین‌نامه اجرایی تبصره ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی.
نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۱/۲۹۲ مورخ ۱۴۰۱/۰۴/۲۸ اداره کل حقوقی قوه قضاییه.
پیش از اقدام، متن رسمی و به‌روز مواد قانونی و رویهٔ قضایی مرتبط با پروندهٔ خودتان بررسی شود.