پاسخ حقوقی
پرسش: اگر بعداً مشخص شود عقد ازدواج از ابتدا باطل بوده، اما زن از این موضوع اطلاع نداشته و رابطه زناشویی نیز انجام شده باشد، آیا زن می‌تواند مهریه مطالبه کند؟
پاسخ حقوقی
مطابق ماده ۱۰۹۸ قانون مدنی، در صورتی که عقد نکاح اعم از دائم یا منقطع باطل باشد و نزدیکی واقع نشده باشد، زن حق مهر ندارد و اگر مهریه را دریافت کرده باشد، شوهر می‌تواند آن را مسترد کند.
در مقابل، ماده ۱۰۹۹ قانون مدنی مقرر کرده است که اگر زن به فساد نکاح جاهل باشد و نزدیکی واقع شود، مستحق مهرالمثل خواهد بود.
بنابراین، در بررسی چنین پرونده‌ای باید دو موضوع اساسی مشخص شود:
- ۱. آیا عقد نکاح از نظر قانونی باطل بوده است؟
- ۲. آیا زن هنگام وقوع نزدیکی از باطل بودن عقد اطلاع داشته است؟
در صورت اثبات جهل زن به فساد نکاح و وقوع نزدیکی، حق دریافت مهرالمثل برای او ایجاد می‌شود.
نکته مهم این است که در این وضعیت، مبنای استحقاق زن مهرالمثل است، نه لزوماً همان مبلغی که به عنوان مهریه در سند یا توافق طرفین ذکر شده است.
نکته حقوقی مهم
صرف اثبات بطلان عقد برای تعیین تکلیف مهریه کافی نیست؛ علم یا جهل زن به فساد نکاح و وقوع یا عدم وقوع نزدیکی، در آثار مالی پرونده تعیین‌کننده است.
منابع قانونی و مستندات
مواد ۱۰۹۸، ۱۰۹۹ و ۱۱۰۰ قانون مدنی.
پیش از اقدام، متن رسمی و به‌روز مواد قانونی و رویهٔ قضایی مرتبط با پروندهٔ خودتان بررسی شود.