پاسخ حقوقی
این وضعیت در نکاح دائم با نکاح موقت تفاوت دارد و قانون مدنی برای آن احکام مشخصی پیش‌بینی کرده است.
آیا عقد دائم بدون تعیین مهریه صحیح است؟
بله. مطابق ماده ۱۰۸۷ قانون مدنی، اگر در نکاح دائم مهریه ذکر نشده باشد یا عدم مهر شرط شده باشد، نکاح صحیح است.
بنابراین، تعیین مهریه در زمان عقد دائم شرط صحت نکاح نیست.
اگر زوجین بعداً درباره مهریه توافق کنند چه می‌شود؟
مطابق ماده ۱۰۸۷ قانون مدنی، زوجین می‌توانند پس از عقد درباره مهریه به توافق برسند و مبلغ یا مال معینی را به‌عنوان مهریه تعیین کنند.
در این صورت، توافق معتبر بعدی مبنای مطالبه مهریه خواهد بود.
اگر پیش از توافق درباره مهریه، نزدیکی انجام شود چه حقی برای زن ایجاد می‌شود؟
در این وضعیت، مطابق ماده ۱۰۸۷ قانون مدنی، زن مستحق مهرالمثل خواهد بود.
مهرالمثل مهریه‌ای است که با توجه به وضعیت زن، ویژگی‌های شخصی و خانوادگی، شرایط اجتماعی و عرف محل و سایر عوامل مقرر در ماده ۱۰۹۱ تعیین می‌شود.
بنابراین، مبلغ آن لزوماً برابر با مهریه زنان دیگر یا مبلغی که در عرف به‌صورت عمومی گفته می‌شود، نیست.
اگر پیش از تعیین مهریه و پیش از نزدیکی یکی از زوجین فوت کند چه می‌شود؟
مطابق ماده ۱۰۸۸ قانون مدنی، اگر در وضعیت موضوع ماده ۱۰۸۷، یکی از زوجین پیش از تعیین مهر و پیش از نزدیکی فوت کند، زن مستحق هیچ‌گونه مهری نخواهد بود.
این حکم باید دقیقاً در محدوده شرایط مقرر در مواد ۱۰۸۷ و ۱۰۸۸ بررسی شود.
اگر شوهر پیش از نزدیکی و پیش از تعیین مهریه، زن را طلاق دهد چه می‌شود؟
مطابق ماده ۱۰۹۳ قانون مدنی، اگر مهریه در عقد ذکر نشده باشد و شوهر پیش از نزدیکی و تعیین مهر، زن را طلاق دهد، زن مستحق مهرالمتعه خواهد بود.
برای تعیین مهرالمتعه، وضعیت مالی مرد از حیث غنا و فقر مطابق ماده ۱۰۹۴ قانون مدنی در نظر گرفته می‌شود.
بنابراین، مهرالمثل و مهرالمتعه دو نهاد متفاوت هستند و نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.
نتیجه‌گیری
در نکاح دائم، نبود مهریه در زمان عقد موجب بطلان ازدواج نیست. با توجه به اینکه نزدیکی، توافق بعدی، فوت یا طلاق در چه زمانی اتفاق افتاده باشد، ممکن است زن مستحق مهرالمثل، مهرالمتعه یا فاقد حق مطالبه مهر باشد.
منابع قانونی و مستندات
مواد ۱۰۸۷، ۱۰۸۸، ۱۰۹۱، ۱۰۹۳ و ۱۰۹۴ قانون مدنی.
پیش از اقدام، متن رسمی و به‌روز مواد قانونی و رویهٔ قضایی مرتبط با پروندهٔ خودتان بررسی شود.