پاسخ حقوقی
در نکاح دائم، نبود مهریه در زمان عقد لزوماً موجب بطلان نکاح نمی‌شود؛ اما در نکاح موقت، قانون مدنی حکم متفاوتی مقرر کرده است.
آیا تعیین مهریه در عقد موقت الزامی است؟
بله. مطابق ماده ۱۰۹۵ قانون مدنی، در نکاح منقطع، عدم مهر در عقد موجب بطلان است.
بنابراین، برخلاف نکاح دائم، تعیین مهریه در عقد موقت از شرایط اساسی صحت این نوع نکاح محسوب می‌شود.
اگر مهریه در عقد موقت مشخص نشده باشد چه اتفاقی می‌افتد؟
بر اساس ماده ۱۰۹۵ قانون مدنی، اگر در عقد موقت مهریه تعیین نشده باشد، عقد باطل خواهد بود.
در نتیجه، نمی‌توان قواعد مربوط به نکاح دائم و تعیین مهرالمثل را بدون توجه به تفاوت ساختاری این دو نوع عقد، به نکاح موقت تعمیم داد.
اگر زن در مدت عقد موقت فوت کند، آیا مهریه او از بین می‌رود؟
خیر. مطابق ماده ۱۰۹۶ قانون مدنی، در نکاح منقطع، فوت زن در اثنای مدت موجب سقوط مهر نمی‌شود.
بنابراین، حق مالی زن نسبت به مهریه با فوت او از بین نمی‌رود و در صورت باقی بودن طلب، مطابق قواعد مربوط به ترکه قابل پیگیری است.
اگر شوهر پیش از نزدیکی باقی‌مانده مدت را ببخشد، مهریه چه می‌شود؟
مطابق ماده ۱۰۹۷ قانون مدنی، در نکاح منقطع، هرگاه شوهر پیش از نزدیکی تمام مدت را ببخشد، باید نصف مهریه را پرداخت کند.
بنابراین، در این وضعیت، قانون حکم خاصی درباره نصف مهریه مقرر کرده است.
اگر مدت عقد تمام شود و نزدیکی انجام نشده باشد، آیا مهریه ساقط می‌شود؟
خیر. ماده ۱۰۹۶ قانون مدنی مقرر کرده است که حتی اگر شوهر تا پایان مدت با زن نزدیکی نکند، مهر در نکاح منقطع ساقط نمی‌شود.
این موضوع از تفاوت‌های مهم مهریه در نکاح موقت با برخی وضعیت‌های طلاق در نکاح دائم است.
نتیجه‌گیری
در نکاح موقت، تعیین مهریه شرط صحت عقد است. همچنین فوت زن یا پایان مدت بدون نزدیکی، به‌خودی‌خود موجب سقوط مهریه نخواهد شد؛ اما بخشیدن تمام مدت از سوی شوهر پیش از نزدیکی، مشمول حکم خاص ماده ۱۰۹۷ قانون مدنی است.
منابع قانونی و مستندات
مواد ۱۰۹۵، ۱۰۹۶ و ۱۰۹۷ قانون مدنی.
ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی.
ماده ۲۱ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱.
پیش از اقدام، متن رسمی و به‌روز مواد قانونی و رویهٔ قضایی مرتبط با پروندهٔ خودتان بررسی شود.